هر روز بهتر می شویم، اگر روحیه و امید داشته باشیم. (روزنوشتهای سید محمد اعظمی نژاد)
رشوه موریانه کسب و کار-نوشتاری در مجله گزیده مدیریت
یکشنبه 1395/02/5 ساعت 10:07 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( دیدگاه ها )

مجله گزیده مدیریت-شماره 176-فروردین 95

سیدمحمد اعظمی نژاد 

ارزش‌های سازمانی به‌عنوان خطوط قرمز تیم رهبری هر شرکت و سازمان، تعیین‌کننده چارچوب‌های رفتاری کارکنان یک سازمان است که البته تدوین و ابلاغ ارزش‌های سازمانی هیچ ارتباطی به اندازه و تعداد یک شرکت ندارد.

هرجا احتمال بروز فساد اداری وجود داشته باشد و رویکردی برای پیشگیری از آن تعریف نشده باشد، باید در انتظار اتفاقات ناخوشایند در این زمینه باشیم.

یکی از شاخص‌های مهم در رقابت‌پذیری اقتصادی که مجمع جهانی اقتصاد نیز به‌صورت دوره‌ای آن را در میان کشورها اندازه‌گیری و رصد می‌کند، شاخص رفتار اخلاقی در بنگاه‌ها است. رتبه بنگاه‌ها و موسسات اقتصادی کشور جمهوری اسلامی ایران در سال 2014 در بین 148 کشور مورد بررسی با 39 پله سقوط نسبت به سال 2013، رتبه 121 بوده است. این رتبه نشان می‌دهد که زیرساخت‌ها، روش‌ها و رویکردهای مناسبی برای بهبود وضعیت این شاخص اتخاذ نشده است.

اما درباره موردکاوی رشوه در شرکت قطعه‌سازی ایمنکار موارد زیر برجسته به‌نظر می‌رسد:

1.  در رشد و توسعه شرکت باید به زیرساخت‌ها توجه جدی داشت. یکی از چالش‌های جدی در شرکت‌ها و سازمان کوچک، کم‌توجهی به زیرساخت‌ها و سیستم‌های پشتیبان است. با این‌که توسعه و گسترش فضای فیزیکی و ابنیه شرکت، افزایش تعداد کارکنان و مواردی از این قبیل با وجود آن‌که نشانه‌های مثبتی در یک کسب‌و‌کار است اما بدون در نظر گرفتن زیرساخت‌های مهمی مانند فرایندهای منابع انسانی، مالی و... رشد شرکت شبیه یک ورزشکار بدنساز است که بخشی از عضلات بالاتنه آن تقویت شده است در حالی‌که پاهای ضعیف و لرزان دارد.

2.  رهبران سازمان باید ارزش‌های سازمانی را مکتوب کنند. در موردکاوی شرکت ایمنکار مشاهده می‏شود که هیچ منشور اخلاقی خاصی وجود ندارد و تقریبا همه توافقات مبتنی بر توافقات نانوشته است.

یکی از مهم‌ترین وظایف و نقش‌های رهبران سازمان تعریف و ایجاد چشم‌اندازی مشترک و همچنین تهیه و تبیین ارزش‌های سازمانی برای رسیدن به آن است. ارزش‌های سازمانی به‌عنوان خطوط قرمز تیم رهبری هر شرکت و سازمان، تعیین‌کننده چارچوب‌های رفتاری کارکنان یک سازمان است که البته تدوین و ابلاغ ارزش‌های سازمانی هیچ ارتباطی به اندازه و تعداد یک شرکت ندارد.

3.  رهبران باید برای کارکنان خود الگوی راه باشند. باید توجه کرد تنها تهیه و تدوین ارزش‌های سازمانی کافی نیست، بلکه رهبران باید در تمامی رفتارهای خود به‌عنوان یک الگوی کامل، ارزش‌های تدوین شده بروز دهند، در تمامی فرصت‌های تعامل با کارکنان ارزش‌ها را به‌صورت مستمر تکرار و به آن‌ها تاکید کنند.

4.  برای آسیب سازمانی «رشوه» باید ساز‌و‌کاری ساخت‌یافته داشت. مشاهده و بروز تبادل رشوه در سازمان، نشان‌دهنده خلاء جدی در ضوابط، قوانین و نحوه انجام کارها است.

الف- باید برای پیشگیری از چنین تخلفاتی رویه و دستورالعمل مکتوب تهیه و تدوین شود و کارکنان از پیامدهای انجام آن آگاه باشند.

ب- جهت جلوگیری از چنین تخلفاتی، برای فرایندهایی مانند خرید و تامین باید از شیوه‌هایی مانند برگزاری مناقصه یا مناقصه محدود استفاده کرد. هرچند طی سال‌های گذشته حتا برگزاری روش‌های مناقصه نیز دچار خدشه‌های فراوان در شیوه اجرا شده است، با این وجود برای کسب‌و‌کارهای کوچک درصد موفقیت، استفاده از این روش با نظارت کامل بیش‌تر است.

5.  مدیران باید توانایی قضاوت و تصمیم‌گیری را در خود تقویت کنند.

یکی از مهارت‌های کلیدی مورد نیاز مدیران، مطابق با گزارش ارائه شده ژانویه 2016 مجمع جهانی، توانایی قضاوت و تصمیم‌گیری است. در بخشی از داستان شرکت ایمنکار مشاهده می‌شود که مدیران توانایی قضاوت و تصمیم‌گیری درست را ندارند و این دقیقا نقطه شکستی است که بر تکرارپذیری آسیب رشوه گرفتن فرد خاطی مهر تایید می‌زند.

6.  کسی که از خطوط قرمز سازمانی عبور کرده است، باید منتظر پیامدهای آن باشد. عدم وضوح و در ابهام بودن ارزش‌ها و خطوط قرمز سازمانی، موجب شده است که افرادی که پتانسیل سودجویی و سوء استفاده از این شرایط را دارند، به نفع خود عمل کنند و اگر مشابه به داستان شرکت ایمنکار مدیریت از آن‌ها بازخواست کند، می‌توانند به دلیل وجود همین شرایط ابهام حتا از مدیریت و سازمان طلبکار شوند.

به‌نظر می‌رسد وضوح و شفافیت رهبری سازمان درباره رعایت ارزش‏های سازمانی می‌تواند پایان این ماجرا باشد. ضمن این‌که افراد با مشاهده برخورد قاطعانه مدیران ارشد نسبت به کسانی که ارزش‌های سازمانی را زیرپا می‌گذارند، خواهند دانست که بهای عبور از خطوط قرمز سازمانی، پیامدهایی است که قبلا برای آن در سازمان برنامه‌ریزی شده است.

 


برچسب‌ها: مدیریت , مقاله , رسانه ,

یادداشت 31 فروردین 95
سه شنبه 1395/01/31 ساعت 02:48 ب.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( دیدگاه ها )
شرح حال مردمان ما، شاید بهتر درک شود وقتی که هرچه بیشتر در جریان زندگی روزمره آنها قرار بگیریم.
چندی پیش در هنگام مراجعه به یکی از ادارات دولتی با صحنه ای مواجه شدم؛ این نوشتار بهانه ای برای تسهیم با مخاطبان عزیز است. 
اپیزود اول- ساعت 7:50 صبح، در آن اداره را باز نکرده اند و بیش از 50 نفر در معبر باریک پیاده رو به صورت بلاتکلیف ایستاده اند. یکی از افراد که فکر می کرد نسبت به بقیه باهوش تر است، پیشنهاد کرد که لیست اسامی نوشته شود تا در هنگام ورود افراد دچار مشکل نشود. (توضیح اینکه ورودی آن اداره دارای سیستم نوبت دهی بود!) 
درب اداره دقایقی بعد از 8 صبح باز شد و همان با وضعیتی نامناسب به سمت سیستم نوبت دهی هجوم بردند. اتفاق قابل پیش بینی بود، درگیری شدید بین افراد برای گرفتن نوبت از سیستم(و جالب اینکه همان افراد در بدو ورود اسم نوشته بودند!). بی انضباطی رفتاری افراد حاضر پس از حدود نیم ساعت با ورود یکی از کارمندان اداره و رفتاری بسیار زننده با افراد به پایان رسید و هر فرد یک نوبت در دست خود داشت.
اما کارمندان اداره هنوز آماده کار نشده بودند، آنها با طمانینه کامل مشغول صرف صبحانه(شامل نان بربری، پنیر و گوجه و ...) بودند و این مراسم روحانی تا حدود ساعت 9 صبح با وجود حدود بیش از 100 نفر ارباب رجوع ادامه داشت. 
کارمندان با انگیزه و وظیفه شناس بالاخره پشت میزکار خود رفتند و کامپیوترها را روشن کردند به اصطلاح خودشان تا سیستم بالا بیاید حدود یک ربع طول کشید. 
اپیزود دوم-ساعت حدود 11:30 همانروز، هنوز هیچ اتفاقی نیافتاده است. کارمندان زحمتکش هیچ اقدام موثری نکرده اند با وجود اینکه ظاهرا به سختی مشغول کارند! البته ایشان کم کم خود را برای مراسم زیبای صرف ناهار آماده می کنند. هیچ امیدی نیست که کاری شاید کل فرایند آن کمتر پانزده دقیقه طول می کشد، امروز انجام شود! کارمند دلسوز پیشنهاد می کند که «شما برو فردا بیا، امروز معطل می شوی!) 
اپیزود سوم- روز بعد مراجعه می شود، اساسا"پرونده مفقود شده است! شماره رسید پیگیری و پرونده ای که داده اند اشتباه درج شده است. بی انضباطی در سازمانی که کسب و کار اصلی اش محاسبات مالی است موج می زند! پرونده  جایی نزدیک به سطل زباله با دعا و نیایش و توسل پیدا می شود. خلاصه اینکه آخر وقت روز دوم نامه مورد نظر آماده می شود. خوشحال از اینکه بالاخره نتیجه حاصل شده است، اداره ترک می شود. 
اپیزود چهارم- در میانه راه بار دیگر نامه با دقت بیشتری ورانداز می شود، اشتباهات کوچکی دارد!!! به جای واژه مفاصای سال 94، ذکر شده است مفاصای سال 93، و به جای شش دانگ، ذکر شده است سه دانگ!!! یادم آمد آن کارمند زحتمکش در هنگام تهیه نامه نهایی در حال گفتگوی داغی با همکارانش درباره مدل جدید نوت بوک سامسونگ، هیچ تمرکزی در تهیه نامه مورد نظر نداشته است. باید دوباره فردا صبح برگشت...
اپیزود پنجم-کارمند مذکور معذرت خواهی نمی کند بلکه از مراجعه مجدد ناراحت است. برای اینکه کار انجام شود از او پوزش می خواهم، این فرمول افاقه حاصل می کند و با اکراه تمام نامه را تصحیح می کند و به دست می دهد! 
در هنگام خروج از آن اداره؛ چشمانم به اصول محوری آن اداره که در یک تابلو بسیار بزرگ در ورودی نصب شده بود افتاد.  واژگانی چون مسئولیت پذیری، پاسخگویی، مشتری مداری، تکریم ارباب رجوع به قول یکی از دوستان -خیلی گل درشت- در آن گنجانده شده بود اما دریغ از ذره ای توجه و اجرای آن..


1- فشارهای اقتصادی و معیشتی، درگیری ها، تعارضات بین فردی مردمان ما را به افرادی کم گذشت، عجول، بی انضباط تبدیل کرده است. همه ما باید برای به نمایش گذاشتن رفتارهای اجتماعی قابل قبول و مناسب تمرین کنیم. آرامش درون، انضباط و متانت در رفتار لیاقت مردمان ما است. 
2- ارد بزرگ می گوید: ریشه کارمند نابکار ، در نهاد سرپرست و مدیر ناتوان است. وضعیت عملکردی ادارات به ویژه کارمندان دولتی نشان از فقدان سرپرستی و مدیریتی کارآمد است. بنابراین برای بهره وری مناسب تر کشور نیازمند مدیران لایق و توانمند است. مدیرانی که یکباره زاییده نمی شوند بلکه باید برای پرورش و توسعه آنها امروز سرمایه گذاری کرد تا شاید 5 سال دیگر محصول آن به بار بنشیند. 
به یاد دارم در فرایند آموزش یکی از ادارات به عارضه قابل تاملی برخورد کردم. افرادی که خود را به تجاهل می زدند تا کاری به ایشان ارجاع نشود. این افراد عقیده دارند(که ظاهرا درست هم هست) هرچه خود را بیشتر بدون مهارت و دانش نشان بدهی، کار کمتری بر دوش تو خواهند گذاشت! 
3- من گمان می کنم بسیاری از ادارات و فرایندهای ما نیاز به مهندسی مجدد و بازنگری اساسی دارند. چالش جدی اغلب فرایندها در ادارات آن است که هنوز وابسته به کاغذ و پرونده های قطور هستند. در روزگاری که  بدون کاغذ(paperless) و تحت وب می توان کسب و کارها را به خوبی اداره نمود، هنوز ادارات ما درگیر تشکیل پرونده و پاسکاری سرضرب مراجعین هستند. 
 ارد بزرگ  جمله قابل تعمق دیگری نیز درباره کارمندان دارد: 
کارمندان نابکار ، از دزدان و آشوبگران بیشتر به کشور آسیب می رسانند.

چهره مردمان ایران شادتر، خندان تر و امیدوارتر بسیار زیباتر است.به امید فردایی که خواهیم ساخت. 

برچسب‌ها: مدیریت , بهره وری ,

ابزار پاسخگویی با دیپلماسی و هوشمندی
جمعه 1395/01/27 ساعت 05:03 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( دیدگاه ها )
  • روزنامه دنیای اقتصاد- پنجشنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۵
سیدمحمد اعظمی‌نژاد    
رئیس کمیته آموزش و پژوهش-انجمن مدیریت ایران 
منبع: mindtools
سال‌ها پیش فیلسوف چینی لائو تزو گفته بود:«همیشه پاسخی هوشمندانه بدهید، حتی اگر رفتاری نابخردانه می‌بینید!»فرض کنید یکی از کارکنان، نتیجه کار خود را ارائه می‌کند. او از عملکرد خود خوشحال به نظر می‌رسد، اما به خوبی واضح است که وی آمادگی لازم را نداشته و ارائه‌ای ضعیف و ناهماهنگی به نمایش گذاشته و شما را به واسطه این عملکرد خود ناامید کرده است.  قبل از اینکه کسی اتاق را ترک کند، او از شما درباره کیفیت ارائه‌اش بازخورد می‌‌گیرد؛ به او می‌‌گویید نحوه ارائه‌اش بسیار درهم و برهم و ناهماهنگ بوده است و از وی انتظار بیشتری داشته‌اید. جای تعجب نیست او از این بازخورد ناراحت می‌شود و احتمالا برای نظری که به او داده‌اید دچار پشیمانی می‌شوید. شما می‌خواستید با او صادق باشید، اما قصد صدمه زدن به احساسات او به ویژه در جلوی دیگران را نداشتید. و یک ماه بعد همان همکار استعفای خود را برای شما ارسال می‌کند.هریک از ما ممکن است چنین تجربه‌ای داشته باشیم، اما شاید بتوان با رعایت ظرافت‌های رفتاری اقداماتی کرد که با وجود بازخوردها و نظرات آسیبی به احساسات افراد وارد نشود. وقتی ما در ارتباطات خود سنجیده عمل می‌کنیم، می‌توانیم روابط خود را به خوبی حفظ کنیم و برای خود اعتبار ایجاد کنیم. در این نوشتار راهکارهایی برای توسعه این کیفیت مهم در ارتباطات ارائه خواهد شد.



مفهوم تدبیر چیست؟ 
«تدبیر» توانایی گفتن حقیقت به گونه‌ای است که احساسات و واکنش‌های افراد در نظر گرفته شود. این توانایی اجازه می‌دهد بازخوردهای بسیار دشوار را به افراد ارائه دهید، اطلاعات حساس و مهم را به گونه‌ای درست منتقل کنید و با حفظ رابطه خود با افراد، صحبت خود را به درستی بازگو کنید. تدبیر از اجزای مهمی مانند هوش هیجانی، احترام، احتیاط، خودآگاهی، اندیشه، مهربانی، ظرافت، صداقت، دیپلماسی و حسن نیت تشکیل شده است. اما چرا رفتار سنجیده مهم است؟ اول اینکه با تدبیر می‌توان اخبار بد و بازخوردهای انتقادی نسبت به عملکرد حرفه‌ای یا شخصی افراد را به آنها ارائه کرد. دوم اینکه رفتار سنجیده، موجب ایجاد و تقویت اعتبار فردی می‌شود. وقتی فردی رفتاری سنجیده می‌کند، نشان می‌دهد از سطح بلوغ، حرفه‌ای‌گری و جامعیت برخوردار است. سوم آنکه تدبیر موجب می‌شود هر یک از ما حسن رفتار را به‌عنوان یکی از نکات مهم در برنامه توسعه‌ای خود قرار دهیم. و در نهایت رفتار سنجیده می‌تواند در بروز بسیاری از تعارضات جلوگیری و از آن مهم‌تر زمینه‌های تعامل مشترک با افراد ایجاد کند؛ بنابراین تدبیر دارایی مهمی در ارتباطات بین فردی به شمار می‌آید. اقدامات زیر می‌تواند برای رفتارهای باتدبیر بیشتر به شما کمک کند:

1) قبل از صحبت کردن، فکر کنید! تا به حال چندبار پیش آمده است که به سرعت صحبتی کرده باشید و سپس از آن گفته ابراز تاسف کرده باشید؟ سعی کنید برای ارتباط با دیگران با استفاده از هوش هیجانی و همدلی به آنها گوش دهید. مهم‌تر از هر چیز نیز ایجاد اعتماد در افراد است. یادتان باشد مخاطب شما آنقدر هوشمند هست که به راحتی متوجه صداقت و مهربانی شما ‌شود. 

2) در زمان مناسب اقدام کنید. فرض کنید یکی از همکاران شما به تازگی متوجه شده است که به دلیل عملکرد نامناسب خود، از طرف رئیس کسر پاداش شده است. از طرفی هم شما مطلع می‌شوید که برای عملکرد خوب خود مورد تشویق قرار گرفته‌اید. آیا هم‌اکنون زمان مناسبی برای دادن این خبر خوب به همکارتان است؟ مسلما خیر! یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تدبیر، صحبت در زمان مناسب است. قبل از شروع به صحبت، موقعیت زمانی را به خوبی در نظر بگیرید و با احتیاط سخن بگویید. 

3) در انتخاب «کلمات» دقت کنید. انتخاب واژگان هنگام گفت‌وگو با دیگران می‌تواند به میزان زیادی مخاطب را تحت تاثیر خود قرار دهد. برای مثال، بهتر است هنگام صحبت با افراد آنها را به‌طور مستقیم مورد خطاب قرار ندهید: «بهتر است دفعه بعد این کار را بهتر انجام دهید!» این گونه صحبت کردن ممکن است افراد را در لاک دفاعی و مقاومت ببرد. اما شاید بتوانید با کمی با آرامش بیشتر و البته غیرمستقیم همان منظور را بیان کنید: «من فکر می‌کنم ارائه شما می‌تواند بسیار قوی‌تر باشد، اگر وقت بیشتری برای پژوهش و مطالعه بگذارید.»به ویژه هنگام ارائه انتقادهای سازنده، استفاده از کلمه «من» بسیار مهم است؛ چرا که با گفتن این واژه شما مسوولیت و مالکیت انتقاد ارائه شده را مستقیما به عهده می‌‌گیرید. به‌عنوان مثال بگویید: «من نگاه متفاوتی به این موضوع دارم.» از طرفی وقتی در یک گفت‌وگوی پرتنش هستید، تا جایی که می‌توانید کوتاه و مختصر سخن بگویید تا شانس بروز تعارضات بیشتر را کمتر کنید. 

4) به زبان بدن خود توجه کنید. زبان بدن شما، به‌طور مستقیم بخش مهمی از تدبیر رفتاری‌تان را به مخاطب منتقل می‌کند و باید زبان بدن با نوع پیامی‌که قرار است به فرد منتقل شود، همخوانی داشته باشد. تقویت زبان بدن یکی از مهم‌ترین کارها برای ارتباط موثر با افراد است (این ابزار قبلا در همین ستون معرفی شده است). 

5) هرگز از خود واکنشی هیجانی و احساسی بروز ندهید. وقتی دچار عصبانیت یا ناراحتی هستید، بروز رفتاری سنجیده و باتدبیر بسیار دشوار خواهد بود؛ بنابراین قبل از دادن هر پاسخ یا واکنش در این حالت به خود آرامش بدهید. یاد بگیرید چگونه احساسات خود را در محیط کار (یا خانه!) کنترل کنید. از محیطی که در آن تنش وجود دارد - حتی برای دقایقی - خارج شوید. کمی استراحت یا پیاده روی کنید یا سعی کنید تنفس عمیق داشته باشید تا دوباره خونسردی خود را به دست آورید. این موضوع نیز بسیار مهم است که ببینید چه چیزی موجب می‌شود رفتاری نسنجیده داشته باشید. 
یادتان باشد صبوری وسنجیده رفتار کردن رسم بازی مدیریت است!


برچسب‌ها: رهبری , مدیریت ,

لینک های مرتبط: لینک مقاله در روزنامه ,

از آسمان طلا می بارد!
یکشنبه 1395/01/15 ساعت 12:28 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( دیدگاه ها )

در صفحات نخستین کتاب خوب «قانون توانگری» اثر خانم کاترین پاندر آمده است: «سال ها پیش بازرگانی همواره اندیشه ای مقتدرانه ای به کار می گرفت. هرگاه مردم از او درباره وضع بازار می پرسیدند، بی درنگ پاسخ می گفت: وضع بازار بی نظیر است! زیرا از آسمان طلا می بارد! به راستی نیز درمورد او چنین بود. با هرکس  که روبرو می شد معامله ای موفق داشت...»

1- یکی از نقاط قابل بهبود افرادی در دنیای کسب و کار کشورمان ایران در حال فعالیت هستند از کسبه خرد تا افرادی که بنگاه های اقتصادی متوسط و بزرگ را اداره می کنند، تقویت همین روحیه است. 
2- هریک از ما همیشه باید امیدواری را در خود بهبود ببخشیم. تنها یک انسان امیدوار می تواند اطمینان داشته باشد که از آسمان برایش طلا می بارد. 
3- حتی در بحرانی ترین و نامناسب ترین وضعیت اقتصادی، کسانی که چنین طرز تفکری نسبت به زندگی داشتند، از آسمان طلا برداشت کردند. بین بازنده بودن و برنده بودن؛ حتما بهتر است برنده بودن را انتخاب کنیم. 
به راستی  برای کدام یک از ما، از آسمان خدا، ممکن است نبارد؟!



فراموشی بزرگ...
یکشنبه 1395/01/8 ساعت 09:13 ب.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( دیدگاه ها )

 مراقب باشیم در مسیر رسیدن به رویاها، لذت بردن از زندگی را فراموش نکنیم! 





 
نظر سنجی
به نظر شما نقش هریک از ما برای بهبود کیفیت زندگی خود در کشور چقدر است؟





دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Instagram