هر روز بهتر می شویم، اگر روحیه و امید داشته باشیم. (روزنوشتهای سید محمد اعظمی نژاد)
خوب بخوابید تا رهبرسازمانی بهتری باشید!
شنبه 1397/08/12 ساعت 11:04 ب.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( نظرات )
 تاریخ چاپ: 

 اغلب ما به خوبی می‌دانیم حداقل میزان توصیه شده برای خواب در شبانه روز هشت ساعت است، اما کار روزانه، اختصاص وقت برای خانواده و تعهدات اجتماعی در بیشتر موارد امکان این میزان خواب را از ما می‌گیرد و گاهی بدون آنکه متوجه باشیم برای مدتی طولانی حدود چهار ساعت خواب در شبانه‌روز را تجربه کرده و همیشه چشمانی خسته و قرمز داریم و گاهی نیز به این میزان کم‌خوابی خود افتخار می‌کنیم!

اگر این وضعیت برای شما آشنا به‌نظر می‌رسد، شما تنها نیستید. اگرچه تعداد افراد طرفداران خواب بیشتر کم نیست اما جالب است بدانید که مطابق با آخرین اطلاعات به‌دست آمده از بررسی وضعیت سلامت، درصد قابل‌توجهی از مردم و به‌طور ویژه مدیران ارشد در کشور آمریکا به‌طور متوسط در طول شبانه روز بیش از شش ساعت نمی‌خوابند. برای مثال دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ۷۰ ساله آمریکا که یکی از افراد ثروتمند جهان نیز هست، طی چند دهه گذشته در طول شبانه‌روز فقط سه الی چهار ساعت خوابیده است. یا ریچارد برانسون مدیرعامل معروف شرکت مخابراتی ویرجین در طول شبانه‌روز تنها ۵ یا ۶ ساعت می‌خوابد.

در سال ۲۰۱۷ پژوهشی بین‌المللی توسط موسسه مرکز خلاقیت رهبری ccl انجام شد که نتایج آن نشان می‌دهد مساله خواب رهبران سازمانی بسیار بغرنج است و بیش از ۴۲ درصد رهبران سازمانی، کمتر از ۶ ساعت خواب مفید در شبانه‌روز دارند.

حتما اطلاع دارید که خواب مناسب و کافی با وجودی که بخشی از زمان شبانه‌روز ما را اشغال می‌کند، مزیت‌های قابل‌تاملی نیز دارد. خواب به ما اجازه می‌دهد که خاطرات خود را تقویت و ذخیره کنیم، تجارب عاطفی را تجدید کنیم، گلوکز را در بدن خود تجدید کنیم (ماده‌ای که سوخت مغز به‌حساب می‌آید) و موجب از بین رفتن بتا آمیلوئید (ماده‌ای که موجب بروز آلزایمر می‌شود و فعالیت‌های شناختی را مختل می‌کند) می‌شود. در مقابل، بی‌خوابی و خستگی ناخوشایند، منجر به قضاوت ضعیف، عدم کنترل خود و کاهش خلاقیت می‌شود. علاوه بر این، اثرات ثانویه ناشناخته‌ای نیز در عملکرد دارد.

تحقیقات نشان می‌دهد که محرومیت از خواب فقط به عملکرد فرد آسیب نمی‌رساند؛ زمانی که مدیران کم‌خواب باشند، نحوه عملکرد آنها منجر به کاهش بهره‌وری و خروجی کارکنان آنها نیز خواهد شد. سوال اینجاست که با وجود آگاهی از این موارد چگونه می‌توانیم رفتاری پایدار برای داشتن خوابی مناسب در رهبران داشته باشیم.

تحقیقات اخیر نشان می‌دهد رفتار افراد می‌تواند به‌طور چشمگیری روز به روز و هفته به هفته متفاوت باشد و بسیاری از این تغییرات با کیفیت خواب مدیر در ارتباط است. در واقع، مطالعات نشان داده است زمانی که رهبران با خواب ناکافی در محیط کار حاضر می‌شوند، احتمال اینکه صبر و تحمل خود را در قبال کارکنان از دست دهند، به شیوه‌ای توهین آمیز رفتار کنند و رفتار کاریزماتیک بسیار کمرنگ‌تری داشته باشند، بیشتر است.

در مطالعه‌ای که به تازگی انجام شده است، این نتیجه به‌دست آمد که رهبران محروم از خواب کافی، بی‌قراری، تحریک‌پذیری و تعارض بیشتری دارند که این موارد منجر به روابط بد آنها با کارکنان می‌شود. وقتی مدیران خواب کافی نداشته باشند، احتمال رفتارهای نامناسب آنها در روز با کارکنان بسیار بیشتر می‌شود، که موجب کاهش سطح تعامل با کارکنان نیز می‌شود. بنا بر این زمانی که رهبر سازمان استراحت کافی نداشته باشد، کل سازمان باید هزینه آن را پرداخت کند!

خواب بر توانایی مدیران در الهام‌بخشی و ایجاد انگیزه برای کارکنان نیز تاثیر می‌گذارد. پژوهشی که در این حوزه انجام شده، نشان می‌دهد، مدیران در شرایط عادی خواب، از خود احساسات مثبت نشان می‌دهند و کارکنان نسبت به آنها احساس خوبی دارند و آنها را رهبری کاریزماتیک می‌بینند، اما اگر همان رهبر خواب کافی نداشته باشد، کمتر احتمال دارد بتواند به همان میزان روحیه مثبت و خودکنترلی از خود به نمایش بگذارد.

علاوه بر این، رهبران سازمانی که برای خواب ارزش قائل نیستند، این موضوع در رفتار آنها با اعضای تیم کاری‌شان کاملا موثر است. برای مثال مدیری که ساعت سه بامداد برای زیردستان خود ایمیل کاری ارسال می‌کند، کارکنان خود را تشویق می‌کند در ساعتی که باید خواب مفید داشته باشند، آنلاین باشند و پاسخ ایمیل او را بدهند. در مطالعات اخیر نتیجه جالبی که به‌دست آمد اینکه کارکنان سعی می‌کنند رفتار خود را با این عادت کم‌خوابی رهبران خود تطبیق دهند و به همین دلیل کارکنانی که رهبرانی کم‌خواب‌تر دارند، حدود ۲۵ درصد نسبت به دیگران خواب کمتری دارند و خواب آنها کم‌کیفیت‌تر است.

یکی دیگر از نتایج مهم مطالعه اخیر این است که کم‌خوابی رهبران موجب می‌شود کارکنان در سازمان رفتار اخلاقی کمتری داشته باشند. رهبرانی که به‌طور سیستماتیک از خواب و استراحت خود اجتناب می‌کنند، در مقایسه با سایر مدیران، معتقدند که کارکنانشان کار خود را به درستی انجام نمی‌دهند.

  راه‌حل

خوشبختانه راه‌حل‌هایی برای کمک به رهبران در بهبود کیفیت و کمیت خواب وجود دارد. بسیاری از این راه‌حل‌ها بسیار بدیهی هستند ولی رهبران از آن استفاده نمی‌کنند. رعایت انضباط کامل در زمان خواب و بیداری، پرهیز از مصرف کافئین هفت ساعت و نیکوتین سه یا چهار ساعت قبل از خواب و انجام ورزش کمی قبل از خواب به بهبود کیفیت خواب کمک می‌کند. علاوه بر این اقدامات، تمرین تن آرامی(ریلکیشین) و مراقبه باعث کاهش اضطراب و در نتیجه خواب بهتر می‌شود.

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که استفاده از گوشی‌های هوشمند نیز بر وضعیت خواب اثر دارد. ملاتونین ماده شیمیایی مهمی در بدن است که در فرآیند خوابیدن موثر است و نور (به ویژه نور آبی ناشی از صفحه نمایش گوشی‌های هوشمند) تولید طبیعی این ماده را در بدن کاهش می‌دهد. در پژوهشی که روی تعدادی از مدیران میانی انجام شد، این نتیجه به‌دست آمد که آنهایی که از ساعت ۹ شب به بعد از تلفن‌های هوشمند استفاده می‌کنند، اختلال خواب بیشتری نسبت به دیگران دارند. توصیه ساده عدم استفاده از تلفن‌های هوشمند در شب است و اگر این کار برای شما ممکن نیست، بهتر است از عینک‌هایی که نور آبی را فیلتر می‌کنند استفاده کنید. ضمنا یک چرت کوچک روزانه می‌تواند پردازش ذهنی را تسریع، اشتباهات را کاهش و میزان صبر و تحمل شما را افزایش دهد.

 رهبران اغلب دو ابزار دیگر را نادیده می‌گیرند. اولین آن جدی گرفتن درمان اختلالات خواب است. براساس بررسی‌های انجام شده، تا ۳۰درصد آمریکایی‌ها بی‌خوابی را تجربه می‌کنند و بیش از ۵درصد از اختلال خواب رنج می‌برند. اکثریت افراد هرگز متوجه این عارضه در خود نمی‌شوند و به همین دلیل درمان نمی‌شوند. اگر اضافه وزن دارید، هنگام خواب، خر و پف می‌کنید و با وجود اینکه به مدت کافی در رختخواب مانده‌اید، اما هنوز احساس خستگی می‌کنید، ممکن است دچار اختلال خواب باشید. همکار یا همسر شما اغلب اولین کسانی هستند که این علائم را می‌بینند اما تشخیص‌های رسمی معمولا بعد از بررسی دقیق پزشکی قابل انجام است.

چنانچه اغلب از اختلال خواب خود آگاه باشند، ممکن است بتوانند با آزمون و خطا این مساله را برطرف کنند و البته بهبود کیفیت خواب موجب خودمدیریتی بهتر، داشتن روحیه و رضایت شغلی بیشتر در محل کار می‌شود.

یکی دیگر از روش‌های نادیده گرفته شده استراحت بیشتر پیش از بیدار شدن است. تحقیقات نشان می‌دهد که حدود ۱۲ دقیقه خواب بیشتر می‌تواند منجر به بازسازی معنی‌دار در وضعیت خواب و بهبود کیفیت آن شود.

به‌عنوان یک مدیر، حتی اگر شما نمی‌توانید به خوبی بخوابید، باید مراقب رفتارهای خود باشید تا کیفیت خواب کارکنان خود را به مخاطره نیندازید. کارکنان شما به دنبال نشانه‌هایی هستند که چه چیزی برای شما اهمیت دارد. اگر دچار کم خوابی هستید از مطرح کردن آن با همکاران به‌عنوان یک کار غرورآمیز پرهیز کنید. اگر مجبور هستید در ساعت سه صبح یک ایمیل کاری بنویسید، از گزینه تحویل در تاخیر استفاده کنید تا پیام شما تا هشت صبح ارسال نشود. اگر شما باید یک پروژه تمام‌وقت کار کنید، آن را به‌عنوان رفتار الگو به اشتراک نگذارید. اگر شما یک شب بیدار هستید از خود برای کارکنان یک الگو نسازید!

واضح است که اگر کمتر بخوابید، می‌توانید ساعات بیشتری کار کنید. اما به یاد داشته باشید که کیفیت کار شما و رهبری شما ناگزیر کاهش می‌یابد. جف بزوس مدیرعامل آمازون می‌گوید، «تعداد کمتر تصمیمات کلیدی از تصمیمات زیاد با کیفیت پایین بسیار بهتر است». اگر شما از خواب خود کم کنید، ممکن است چند ساعت بیشتر برای کار ذخیره کنید، اما این بهره‌وری ممکن است یک توهم باشد. حتی بدتر از آنکه تحقیقات نشان می‌دهد که ممکن است شما تحت تاثیر زیردستانتان قرار بگیرید.

این اولویت را به خاطر بسپارید، مدیری موفق‌تر خواهد بود که الهام بخشی بیشتری در کارکنان خود داشته باشد و شما با استراحت ناکافی از قدرت الهام بخشی خود به شدت کم می‌کنید.





چگونه یک عضو موثر در هیات‌مدیره شرکت باشیم؟
یکشنبه 1397/01/26 ساعت 07:21 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( دیدگاه ها )
شماره روزنامه ۴۳۰۴
 | 
سیدمحمد اعظمی‌نژادرئیس کمیته آموزش و پژوهش انجمن مدیریت ایران
معمولا بیشتر اعضای هیات‌مدیره، رهبران با تجربه هستند. نیمی از اعضای هیات‌مدیره پانصد شرکت برتر در بازار سهام نیویورک و نزدک در فهرست S&P۵۰۰، دو برابر مدیران عامل، ‌تجربه اجرایی دارند و اکثریت قریب به اتفاق، مدیران عامل سابق هستند. اما وابستگی نزدیک این دو موقعیت، موجب ایجاد مشکلاتی می‌شود. برای یک عضو هیات‌مدیره دشوار است که تحت رهبری و کنترل مدیرعامل باشد و دقیقا به همین دلیل شرکت‌ها از سال ۲۰۰۰ به بعد شروع به جداسازی و شفاف سازی نقش‌ها در هیات‌مدیره کردند. با این حال، این تقسیم نقش می‌تواند مشکل دیگری ایجاد کند: هنگامی که عضو هیات‌مدیره، مدیرعامل نیست، این خطر واقعی وجود دارد که او شروع به‌کار به عنوان یک مدیر اجرایی جایگزین کند و این خود سرآغاز درگیری و سردرگمی در میان مدیران ارشد شرکت می‌شود!

پس چه کارهایی برای یک عضو هیات‌مدیره مناسب است ؟ مرکز مدیریت INSEAD به تازگی مطالعه پژوهشی دقیقی با نظرسنجی از ۲۰۰ عضو هیات‌مدیره از ۳۱ کشور مختلف، ۸۰ مصاحبه با اعضای هیات‌مدیره سهامداران و مدیران عامل به انجام رسانده است. باوجود تفاوت‌های اندک (که عمدتا مربوط به ساختار مالکیت و فرهنگ سازمانی شرکت‌ها می‌شود)، نتایج قابل توجهی از نظرات این افراد درباره یک عضو هیات‌مدیره خوب در این پژوهش به دست آمده است.

جالب است بدانید تمامی پاسخ دهندگان این پژوهش در این باره هم نظر بودند که یک عضو هیات‌مدیره موثر، به عنوان یک عضو تصمیم ساز در تمامی سطوح عمل می‌کند و به این ترتیب به رهبری سازمان کمک می‌کند. عضو هیات‌مدیره مسوول و نماینده هیات‌مدیره است، درحالی‌که مدیرعامل مسوول مخاطبان عمومی شرکت است. این تمایز مهم باعث می‌شود که کار یک عضو هیات‌مدیره بسیار متفاوت از مدیرعامل شرکت باشد و به همین خاطر مهارت‌ها و تجارب ویژه‌ای را می‌طلبد. در این نوشتار اصول الزامی مورد نیاز یک عضو هیات‌مدیره تشریح شده است:‌

اصل اول- یک راهنمای در سایه باشید.

بیش از ۸۵ درصد از اعضای هیات‌مدیره مورد مطالعه، زمانی به‌عنوان مدیرعامل مسوولیت داشته‌اند. آنها روی ایجاد یک چشم‌انداز، حرکت‌های جسورانه، انتصاب افراد، سفارش گذاری پذیرش مسوولیت و نمونه سازی پیشرفت کرده‌اند. این اقدامات و نتیجه گرا بودن، این مدیران را به عنوان یک ستاره در صحنه نمایش نگاه داشته است.

اما با تبدیل شدن به یک هیات‌مدیره، تقریبا همه این افراد متوجه شدند که صلاحیت‌ها و ویژگی‌های شخصی آنها در قامت مدیرعامل با یک عضو هیات‌مدیره –حتی کمکی- بسیار متفاوت است.

درباره اصل اول این ویژگی‌ها را توصیف کرده اند:

خویشتن داری. اگر می‌خواهید مرکز توجه و نقش اول صحنه، در کسب و کار باشید، بهتر است عضویت در هیات‌مدیره را فراموش کنید. اعضای هیات‌مدیره قدرتمند شرایطی را ایجاد می‌کنند که به دیگران اجازه می‌دهد درخشش داشته باشند. افراد موثر هیات‌مدیره، کمتر صحبت می‌کنند، تمرکز آنها بر فرآیندها و افراد است و نه بر محتوا و مشوق ها. بهتر است دو قانون را درباره خویشتن داری رعایت کنید: از استفاده واژه «من» اجتناب کنید و در هر جلسه هیات‌مدیره بیش از ۱۰ درصد از زمان جلسه را نگیرید.

صبور باشید. اعضای هیات‌مدیره موفق در مورد کارشان پرشور هستند، اما این اشتیاق از طریق توانایی مکث و انعکاس به موقع آن است. به جای عجله کردن برای انجام کارها به سرعت، روی انجام کارها به درستی تمرکز می‌کنند. آنها خودآگاهی و تفکر را تشویق می‌کنند.

در دسترس باشید. اگرچه اکثریت اعضای هیات‌مدیره به صورت نیمه وقت در شرکت حاضر می‌شوند اما اعضای موثر هیات‌مدیره به‌طور کامل متعهد و در زمان مورد نیاز در دسترس قرار دارند. شما باید به سازمان اطمینان بدهید به‌طور کامل شرایط را رصد می‌کنید و در دسترس هستید.

بررسی انجام شده در insead نشان می‌دهد برای موفقیت در هیات‌مدیره یک شرکت نیازی به داشتن دانش آن صنعت وجود ندارد! زیرا متخصصان اغلب به‌جای سازماندهی فرآیند تصمیم‌گیری جمعی به دنبال راه‌حل‌های تخصصی هستند. دیدن تصویر بزرگ(Big Picture)، ساختن فرضیه‌های واقع‌گرایانه و اتصال آنها به راه‌حل‌ها، توانایی‌های مهم‌تری برای یک عضو هیات‌مدیره است.

اصل دوم- تمرین کار تیمی کنید و نه تیم‌سازی!

دیوید فیتزالان، مدیرعامل سابق زنجیره خرده‌فروشی‌های بین‌المللی انگلیسی، سخت تلاش کرد تا رویکرد تدریجی خود را در اولین تجربه عضویت در هیات‌مدیره اجرا کند. او دو تیم فرعی را سازماندهی کرد تا درباره اهداف مشترک، قوانین تیم و انتظارات متقابل اعضا صحبت کنند. تمام ۱۰ مدیر ارشد، برای اولین‌بار در یک تیم حضور داشتند و فیتزالان در تلاش بود تا مدیران را به هم نزدیکتر کند.

هجده ماه پس از آن، ارزیابی هیات‌مدیره، اطلاعات عجیبی به او منتقل کرد: مدیران از تلاش‌های او قدردانی نمی‌کردند. فیتزالان پس از بازتاب نظرات خود، متوجه شد که مدیران ارشد اجرایی علاقه‌مند به حضور در یک تیم سنتی نیستند. آنها زمان کمتری را صرف می‌کنند (چهار تا شش جلسه هیات‌مدیره در سال و بعضی جلسات کمیته و تماس تلفنی) و هر عضو معمولا در بیش از یک هیات‌مدیره حضور دارد. اکثر آنها کارهای متفاوت و تمام‌وقت دارند. مدیران ارشد ترجیح می‌دهند در یک گروه موقت برای حلمشکلات برای اولین و کوتاه‌ترین زمان ممکن، با مساله مواجه شوند.

رویکرد فیتزالان در حال‌حاضر ارتباط مستقیم با مدیران به صورت جداگانه قبل از جلسات هیات‌مدیره است، هر زمان که مشغول به‌کار با موارد پیشنهادی است، مشاوره می‌کند. پس از جلسه، او با یادداشت ها، گزارش‌ها و تماس‌های تلفنی موضوع جلسه را پیگیری می‌کند.

فیتزالان در جلسات هیات‌مدیره، سعی می‌کند تا تمام مدیران را به لحاظ زمان ارائه نظرات هماهنگ کند. هیچ مدیرعاملی نمی‌تواند بار دوم نظر خود را ارائه کند، مگر تا زمانی که همه اعضای هیات‌مدیره نظراتشان را بیان کنند و مدیرعامل فقط می‌تواند برای شفافیت بیشتر سوال بپرسد، نه ارائه نظر. فیتزالان به دقت زبان بدن اعضا در جلسه را مدنظر قرار می‌دهد و به محض مشاهده نشانه‌های خستگی، تحریک یا ناراحتی مداخله می‌کند. در صورت وجود اختلاف نظر، او اجازه می‌دهد بحث ادامه یابد تا زمانی که یک توافق حاصل شود. او به‌طور کلی مخالف استفاده از رای‌گیری برای حل اختلافات است زیرا احساس می‌کند که روح مشترک را از بین می‌برد. در زمان تصمیم‌گیری، فیتزالان بر روی رسیدن به یک توافق مشخص و قابل اجرا، تمرکز می‌کند و از درک کامل مدیرعامل از این توافق اطمینان حاصل و از آن پشتیبانی می‌کند.

اصل ۳: تمرین آزمایشی داشته باشید.

اعضای کم تجربه هیات‌مدیره اغلب فکر می‌کنند که همه شغل آنها به حضور در جلسات هیات‌مدیره خلاصه می‌شود. در این حال افراد باتجربه به خوبی می‌دانند که جلسات فقط نوک کوه یخ است. سهم بزرگی از کار جلسات هیات‌مدیره تنظیم دستور جلسه و آماده کردن یک بسته پیشنهادی برای تصمیم‌گیری است.

اصل ۴: به‌طور جدی به کمیته‌ها نگاه کنید.

اعضای باتجربه هیات‌مدیره به‌خوبی می‌دانند که کلید موفقیت یک هیات‌مدیره کار در کمیته‌ها است. همانطور که مانفرد ون در مرو، رئیس هیات‌مدیره یک هلدینگ بزرگ با ۱۱ شرکت زیرمجموعه و به‌عنوان عضو هیات‌مدیره در آنها است توضیح می‌دهد، «ما سه‌چهارم کار را در جلسات کمیته انجام می‌دهیم. کمیته‌ها کوچک هستند، اعضای آن تخصص خاصی دارند و بحث‌ها همواره بی‌پرده است.  جلسات هیات‌مدیره رسمی‌تر است، بنابراین من سعی می‌کنم بحث‌های عمیقی در سطح کمیته داشته باشم؛ آنها را به تمام کارهای تحلیلی بسپارم و تصمیمات را برای کل هیات‌مدیره تهیه کنم.»

ون دمرو به عنوان رئیس هیات‌مدیره تصمیم می‌گیرد که چه کسی در این کمیته‌ها عضو شود. او از طریق تماس‌های ماهانه کار کمیته‌ها را رصد می‌کند، او‌ به‌روزرسانی برنامه‌ها، فعالیت‌های کامل نشده و ایده‌های آینده را در دستور کار خود دارد. برای اطمینان نظم جلسات کمیته، او به خوبی برنامه‌ریزی می‌کند تا با کل اعضای هیات‌مدیره در طول یک دوره دو روزه، ملاقات داشته باشد. هنگامی که نیاز به یک جلسه غیررسمی ایجاد می‌شود، او ترتیب می‌دهد تا آن را از طریق ویدئو کنفرانس به جای ملاقات شخصی، ترتیب دهد تا مدیران بیشتری بتوانند شرکت کنند.

اصل ۵: بی‌طرف باقی بمانید.

اگرچه بسیاری از اعضای هیات‌مدیره باتجربه مشتاق هستند تا از دانش و تجربه آنها به‌طور کامل استفاده کنند، واقعیت تلخ این است که بهره‌وری جمعی هنگامی رخ می‌دهد که فردی که در راس هرم سازمانی است، دیدگاه‌های جدی در مورد یک موضوع خاص داشته باشد. این درس آموخته‌ای از دان مک گیل، یک عضو هیات‌مدیره یک شرکت مشاوره مدیریت در ایالات متحده است که برای اولین بار ۱۲ سال پیش به‌عنوان عضو هیات‌مدیره انتخاب شد. او می‌گوید:«متوجه شدم اگر بخواهم تصویر بزرگ

(Big Picture) ‌در سازمان را ببینم و کار گروهی را تسهیل کنم و شخصا نباید بازیگر اصلی باشم، من باید بدون هیچ مشارکت مستقیمی در بازی، بازی کنم. ابتدا دشوار بود که اجازه بگیرم و در بحث شرکت نکنم، اما به تدریج آموختم چگونه این کار را به خوبی انجام دهم.» با گذشت زمان او آموخت با بی‌طرفی، زمانی برای ابراز نظرات در یک دقیقه در جلسات هیات‌مدیره و زمانی برای مطالعه دقیق دیدگاه‌های دقیق بعضی از مدیران خاص اختصاص دهد. به این ترتیب جلسات پویاتر، با سر و صدای کمتر، جذاب‌تر و در مجموع سازنده‌تر بود. برای تقویت سبک جدید خود، او ارزیابی‌هایی کوچکی را در انتهای هر جلسه هیات‌مدیره سازماندهی کرد و از مدیران خواست تا اعلام نظر کنند که او به‌عنوان یک مشاور عمل کرده یا به‌عنوان یک تسهیل‌کننده فرآیند.

اصل ۶: ورودی‌ها را اندازه گیری کنید، نه خروجی‌ها.

اغلب هنگامی که مدیران عامل به عضویت هیات‌مدیره درمی‌آیند، به دنبال معیارهایی برای ارزیابی عملکرد هیات‌مدیره می‌گردند. برخی حتی از مشاوران استراتژیک برای توسعه چنین شاخص‌هایی استفاده می‌کنند. فرانتس آپکنلر که در حال حاضر عضو هیات‌مدیره دو شرکت چندملیتی سوئیسی است، می‌گوید: تصمیمات امروز هیات‌مدیره، ‌وضعیت شرکت را برای دهه‌های آینده شکل می‌دهد. این ساده لوحی است اگر فکر کنیم مجموعه‌ای از استانداردها و معیار در پایان سال به دست بیاوریم تا نشان دهیم که به چه اندازه هیات‌مدیره موثر بوده است.

با این حال، او معتقد است ارزیابی از عملکرد کیفیت کار هیات‌مدیره میزان اعتماد به آن است. او هیات‌مدیره را به عنوان «جعبه سیاه» می‌بیند که با تصمیماتی در آن گرفته می‌شود، ورودی‌های خاص را به خروجی تبدیل می‌کند. با توجه به اینکه کیفیت خروجی‌ها را نمی‌توان با دقت در زمان واقعی اندازه‌گیری کرد، بهترین کار اندازه‌گیری کیفیت ورودی‌ها است. و اگر ورودی‌ها خوب باشند، می‌توان به‌طور کلی انتظار خروجی‌های مورد نظر و مطلوب را داشت. در یک هیات‌مدیره پنج ورودی مهم هستند: افراد، برنامه‌های هیات‌مدیره، دستورجلسات هیات‌مدیره، فرآیندهای هیات‌مدیره و صورت‌جلسه‌ها. بنابراین انتخاب افراد درجه اول به عنوان اعضای هیات‌مدیره، یک مسوولیت مهم در شرکت است.

یکی از مهم‌ترین ورودی‌های هیات‌مدیره، اعضای آن هستند. بنابراین باید اطمینان حاصل کرد که هیات‌مدیره دارای سرمایه‌های انسانی مناسب است. چهار ورودی دیگر نیز از طریق ارزیابی مدیرعامل و مشاوران کنترل می‌شود. یک عضو هیات‌مدیره باید بداند چگونه برنامه هیات‌مدیره استراتژی ها، انتصابات اجرایی، جبران خدمت کارکنان و جانشین پروری، سرمایه‌گذاری‌ها و ریسک‌ها راپوشش می‌دهد. گرفتن بازخورد از مدیرعامل و مدیران ارشد درباره کیفیت دستورجلسات و مصوبات هیات‌مدیره، یکی دیگر از اقدامات مهم یک عضو موثر هیات‌مدیره است.

اصل ۷: رئیس نباشید

اعضای هیات‌مدیره اغلب با مدیران، به‌ویژه مدیرعامل شرکت ارتباط برقرار می‌کنند. اعضای هیات‌مدیره و مدیرعامل ممکن است دستورجلسات و مصوبات هیات‌مدیره را بررسی کنند، گزارش‌های مطبوعاتی شرکت را نهایی کنند، تصمیمات هیات‌مدیره را پیگیری کنند یا جلسات منظمی با هم داشته باشند. در بعضی موارد، اعضای هیات‌مدیره حتی با مشتریان یا فروشندگان ملاقات می‌کنند، در مراسم‌های مطبوعات شرکت می‌کنند یا با مقامات دولتی جلساتی برگزار می‌کنند. بنابراین تعجب‌آور نیست که برخی از اعضای هیات‌مدیره خود را «همه کاره و رئیس» معرفی کنند. اما اعضای یک هیات‌مدیره خوب این اشتباه را انجام نمی‌دهند. همیشه به یاد داشته باشید که آنها نماینده هیات‌مدیره هستند و مدیرعامل را در مورد تمام تحولات و چشم‌اندازهای جدید مطلع می‌کنند. وظیفه یک عضو هیات‌مدیره این است که اطمینان حاصل شود اهداف، منابع، قواعد و مسوولیتی را که مدیرعامل نیاز دارد، فراهم می‌شود.

در نهایت باید گفت، چالش هیات‌مدیره واقعا در مورد رهبری سنتی نیست. برای اطمینان، هیات‌مدیره یک وظیفه رهبری مهم برعهده دارد: مشاوره و نظارت بر تیم مدیریت. اما این مسوولیت جمعی است، وظیفه یک عضو هیات‌مدیره این است که هیات‌مدیره را مجبور به انجام آن کند. اعضای هیات‌مدیره باید موثر باشند، آنها باید تسهیل کننده باشند نه فرمانده. نقش یک عضو ایجاد شرایطی است که مدیرعامل توانایی ایجاد گروه‌های کاری موثر را داشته باشد. اعضای هیات‌مدیره افرادی هستند که مسوولیت آنها آماده کردن یک مدیرعامل موفق است.




بهبود كسب‌وكار در شرایط ركود اقتصادی
دوشنبه 1395/03/31 ساعت 07:19 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( دیدگاه ها )

این مقاله در روزنامه دنیای اقتصاد روز 31 خرداد 1395 به چاپ رسیده است.. 

اگر اخبارهای اقتصادی كشورمان را دنبال كنید‌، شاید یكی از واژه‌های پرتكرار وضعیت ركود در اقتصاد است، وضعیتی كه اغلب فعالان كسب‌وكار را دچار مساله و سردرگمی می‌كند. اما در همین وضعیت ركود اقتصادی نیز عده‌ای از افراد كسب و كاری بسیار مناسب‌تر و بهتری از دیگران دارند. اصولا در اقتصاد و بازار دو گروه مهم پدید می‌آیند: ‌برندگان و بازندگان! شاید سریع‌ترین راه برای ورشكستگی، ‌دست روی دست گذاشتن و كاری نكردن و انتظار برای بهبود وضعیت اقتصادی است!‌ خیلی اهمیتی ندارد كه شما در چه حوزه‌ای فعالیت می‌كنید، اما هرگز نباید اجازه دهید كشتی كسب و كارتان به گل بنشیند! شما باید نوآور باشید، ایستادگی كنید و برای محصول و خدمات خود با روشی جدید بازار ایجاد كنید.

 

استراتژی 1- بزرگ فكر كنید و از زمان خود درست استفاده کنید.

سایز كسب و كار شما خیلی مهم نیست، برای خود تصویر ذهنی ایجاد كنید كه بزرگ‌ترین و موفق‌ترین فرد در صنعت خود هستید. در این صورت چه میزان از وقت شما صرف كارهای روزمره در دفتر كار خواهد شد؟‌ سعی كنید زمان خود را صرف كارهای پراهمیتی مانند فكر كردن برای استراتژی‌های بازاریابی، بهبود ارتباطات با مشتریان و اجرای اقدامات موثر برای توسعه خدمات خود صرف كنید.

استراتژی 2-متمایز باشید و دست از رقابت بردارید.

بدون تردید در هر كسب و كاری كه فعالیت داشته باشید، با رقبای زیادی مواجه هستید اما وقت آن رسیده است كه برای ایجاد تمایزهای اساسی در نحوه عملكرد خود، از كارزار پرتنش رقابت خارج شوید. وقتی متمایز عمل كنید جای نگرانی برای وجود رقبا وجود نخواهد داشت.

استراتژی 3-با مشتریان خود ارتباط برقرار كنید.

با گذشت هر ماه پس از اولین خرید یك مشتری، 10 درصد از احتمال بازگشت و خرید دوباره وی كاسته می‌شود و به این ترتیب احتمال مراجعه مجدد به تدریج كم می‌شود. برای پیشگیری از این موضوع مناسب‌ترین كار، تهیه وایجاد بانك اطلاعاتی از مشتریان و ارتباط مستمر و منظم با آنها است. شما می‌توانید به بهانه‌های مختلفی مثل كارت تولد، بروشور فروش، خبرنامه و... به‌طور مداوم نام تجاری، شماره تلفن، ایمیل و خدمات خود را به آنها یادآوری كنید.

استراتژی 4- كاركنانی مثبت‌اندیش و خوش‌اخلاق استخدام كنید.

كاركنانی كه رفتارهای غیردوستانه و منفی با مشتریان دارند، علاوه‌بر ایجاد خسارت‌های مادی، به راحتی مشتریان شما را می‌پرانند. برای مصاحبه و استخدام افراد در كسب‌وكار خود وقت بگذارید و كسانی را انتخاب كنید كه از كمك كردن به دیگران لذت می‌برند. سعی كنید برای ارزیابی كاركنان از ابزارهای مناسبی چون آزمون‌های شخصیتی استفاده كنید.

استراتژی 5-در وب سایت خود امكان فروش آنلاین ایجاد كنید.

این روزها مشتریان استقبال زیادی از خرید اینترنتی می‌كنند. علت این موضوع نیز آن است كه مردم علاقه‌مند به صرفه‌جویی هرچه بیشتر در زمان خود هستند، علاقه‌مند به حضور در خیابان‌های پرترافیك و آلوده نیستند و به هرحال انگیزه‌های زیادی برای خرید از طریق اینترنت دارند. جالب این است طی بررسی كه به‌تازگی موسسه پژوهشی ژوپیتر انجام داده است، علاقه‌مندی به خرید اینترنتی در میان آمریكا 17درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته است. بنابراین به خوبی بررسی كنید كه چه محصول یا خدمتی از خود را می‌توانید به‌صورت فروش اینترنتی ارائه كنید و در اولین فرصت امكان فروش آنلاین را در وب‌سایت خود فعال کنید.

استراتژی 6- در سایت‌های پربیننده تبلیغ كنید.

یكی از بهترین روش‌ها برای جذب مشتری استفاده از فضای تبلغیاتی سایت‌های پربیننده است. اگر سری به سایت‌های پربیننده كشور بزنید، بنرهای تبلیغاتی جذاب زیادی را مشاهده خواهید كرد. ویژگی مناسب تبلیغات در این سایت‌ها علاوه‌بر ارزان بودن هزینه تبلیغات نسبت به دیگر رسانه‌های تبلیغاتی، اطمینان از تعداد فراوان مشتریان بالقوه برای كسب‌وكار شما است.

استراتژی 7- داستان موفقیت‌های خود را منتشر كنید.

معمولا نشریات و مجلات محلی یا تخصصی كسب‌وكار در جست‌وجو و شناسایی موفقیت‌های كسب‌وكار هستند. شما می‌توانید بدون صرف هرگونه هزینه نسبت به بازاریابی كسب‌وكار خود با استفاده از این روش اقدام كنید.

استراتژی 8- فرصت‌های محیطی را شكار و از آنها استفاده كنید.

اتفاقات محیطی روزانه‌ای كه در اطراف ما در جامعه یا سیاست و... می‌افتند، می‌توانند بهترین خوراك برای ایده‌پردازی و جلب توجه مشتریان باشند. شاید بهترین نمونه چنین موضوعی، ‌كارآفرین آمریكایی است كه در اوج بحران در این كشور، از یك ایده خلاقانه استفاده کرد. او با چاپ تصویری از اسامه بن‌لادن بر روی كاغذ توالت، زیر آن تصویر نوشت: «با استفاده از این كاغذ با تروریسم مبارزه كنید!» و همین ایده طنزآلود و خلاقانه منجر شد تا توجه مردم زیادی به این محصول جلب شده و به یكی از پرفروش‌ترین محصولات در آن سال تبدیل شود.

استراتژی 9- هر روز به نوآوری فكر كنید.

حتی برای كسانی كه كسب‌وكار پررونقی دارند، نوآوری یك الزام است. نوآوری در محصولات، ‌شیوه ارائه خدمات، بازاریابی و فروش و حتی فرآیندهای داخلی، كاری است كه باید به صورت روزانه و با انضباط شدید نسبت به آن فكر و اقدام كنید. به این ترتیب می‌توانید كسب‌وكار خود را نسبت به شرایط ركود در بازار واكسینه كنید چون مشتریان همیشه حاضرند برای بهترین محصول و خدمت پول خرج كنند. فراموش نكنید غلبه بر ركود اقتصادی در بازار نیازمند یك ذهن فعال، ‌مثبت اندیش و خلاق است. اگر شما فكر می‌كنید اوضاع بازار خوب است، ‌درست فكر می‌كنید و اگر فكر می كنید وضع بازار بسیار نامناسب است، ‌بازهم درست فكر می‌كنید، ‌چراكه هرطور فكر كنید همان خواهد شد!‌





کافه سوال-صفحه مدیران روزنامه دنیای اقتصاد
سه شنبه 1394/09/24 ساعت 12:08 ق.ظ | نوشته ‌شده به دست سید محمد اعظمی نژاد | ( دیدگاه ها )

آیا برنامه بازاریابی ما مناسب است؟

من مدیریت یک واحد صنعتی متوسط را برعهده دارم که عمده فعالیت آن انجام مراحل طراحی، ساخت و تولید قطعات صنعتی است. با وجود آنکه این مجموعه سابقه چند دهه‌ای در زمینه تخصصی فعالیت خود دارد به‌نظرم نتوانسته رشد قابل توجهی در این عرصه داشته باشد. به‌عنوان مثال بر خلاف کیفیت درخور و تجربیات اجرایی فراوان، در حوزه برندسازی آنچنان نتوانسته معروفیتی را از آن خود کند. در این حوزه فعالیت رقبا تاثیر چشمگیری ندارد چراکه فعالیت کاملا تخصصی، مبتنی بر تجربه و نیازمند ساعت‌ها کار است و البته حاشیه سود هم محدود است. 


در زمینه تبلیغات، مخاطبان ما افراد معمولی جامعه نیستند که بتوان با حجم انبوهی از پیامک، ایمیل و یا تراکت آنها را جذب کرد، آنها افراد و یا صنایعی هستند که اگرچه به وب‌سایت مجموعه ما مراجعه می‌کنند و محصولات و خدمات ما را مورد بررسی قرار می‌دهند با این وجود به‌سادگی وارد مذاکره جهت انجام پروژه نمی‌شوند. سوال من این است که در کسب‌وکارهایی که مبتنی بر خرید و فروش نیستند و حوزه‌ای تخصصی را دنبال می‌کنند که تنها بخش محدودی از مخاطبان حرفه‌ای را دارد و عمده فعالیت این کسب‌وکارها در لایه‌های زیرساختی صنایعی است که امکان تبلیغات گسترده  در آنها وجود ندارد، چگونه می‌توان عملکرد مجموعه تحت مدیریت خود را گسترش و ارتقا داد و بر تعداد مشتریان افزود و یا درخواست‌کنندگان این نوع از خدمات را هرچه بیشتر جست و جو و متقاعد کرد.

با سلام،  
پاسخ مشاور: 
اگر مروری بر تبلیغات محیطی سطح شهر، رادیو و تلویزیون، روزنامه‌ها و جراید و به‌تازگی شبکه‌های اجتماعی داشته باشیم، به خوبی می‌توان دید نزدیک به صد در صد تبلیغات مربوط به «محصول تمام شده» است، خیلی بعید به نظر می‌رسد که آگهی تبلیغاتی مستقلی از موتور یک یخچال دیده باشید. علت آن است هر محصول نهایی(Final Product) نتیجه به هم پیوستن مجموعه‌ای از قطعات و اجزای تشکیل‌دهنده است که به‌طور بدیهی تبلیغ و ترویج در رسانه‌های عمومی درباره آنها با احتمال نزدیک به یقین اثربخشی قابل قبولی نخواهد داشت.  اما به گمان می‌توان از کسب‌وکاری که طراحی، ساخت و تولید قطعات صنعتی خاص برای مخاطبان خاص را انجام می‌دهد، با عنوان یکی از بازارهای گوشه (Niche markets) نام برد.  در علم بازاریابی بازارهای گوشه به بازارهایی اطلاق می‌شود که نیازها و خواسته‌های بخش کوچکی از بازار را تامین می‌کنند.  با این تعبیر برای «بازاریابی گوشه» و رشد، توسعه و تقویت بازار گوشه راه‌حل‌های کاربردی وجود دارد که به بخشی از آنها اشاره می‌شود:

1. بازار هدف خود را به‌طور کامل شناسایی کنید. تنها به واسطه اینکه محصول یا خدمتی که توسط شرکت شما به محدوده کوچکی از کل بازار ارائه می‌شود، هرگز نباید بررسی و تحقیق بازار هدف خود را متوقف کنید. تردیدی وجود ندارد که برای کسب‌وکاری با مخاطب محدود، کشف بهترین و مناسب ترین مشتری کاری بسیار دشوار است. باید توجه داشته باشید بخش بندی بازار در بازارهای گوشه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. آگاهی از اطلاعات پایه و اولیه مانند اطلاعات هویتی مشتری هرگز کافی نیست بلکه باید بتوانید درک عمیق‌تری از نیازها و خواسته‌های مشتریان خود داشته باشید. هر چه در این زمینه موفق‌تر عمل کنید، شناخت بهتری از بازار محدود (اما پربازده) خود خواهید داشت. 

2. مسائل مشتریان خود را حل کنید. علاوه‌بر اینکه آگاهی از نیازهای و خواسته‌‌های مشتری، بسیار حیاتی است باید بدانید مشتری با استفاده از محصولی که به آن تحویل می‌دهید چگونه و با چه روشی محصول نهایی را برای مصرف کننده آماده تحویل می‌کند. اینجا باید از خود بپرسید که چه پیشنهاد فروش منحصربه فردی برای مشتری دارید و چگونه مراقب مشتری خود برای بهترین روش استفاده و بهره‌برداری از محصول خود هستید؟  شاید یکی از بارزترین ویژگی‌های بازارهای پرمخاطب، رقابتی بودن آنها باشد. اما در بازاری با مخاطبان و مشتریان محدود، ضروری است که تمام تمرکز خود را به رفع مسائل و دغدغه‌های مشتریان معطوف کنید و به این ترتیب سنگ بنای یک بازار تضمین شده و بدون رقیب را برای خود پایه‌گذاری کنید. 

3. برای گسترش و توسعه بازار خود بازانگاری کنید. بازاریابی گوشه با بازاریابی به روش‌های معمول تفاوت‌هایی دارد. برای گسترش و توسعه بازار خود باید به دنبال راه حل‌ها و روش‌هایی تازه باشید. این بسیار مهم است که شما هر کانال ارتباطی در کسب‌وکار خود را به‌طور دقیق مورد ارزیابی قرار دهید. 

4. مراقب اقدامات رقبای خود باشید. برای کسب‌وکار در بازارهای گوشه آگاهی از وضعیت و اقدامات رقبا حیاتی است. خوشبختانه با توجه به محدود بودن بازار گوشه، نیازی به جاسوسی از رقبا نیست، حتی برای کسب این اطلاعات نیاز به ترک دفتر خود نیز ندارید، چرا که کوچک‌ترین تغییر در رقیب با کمترین تاخیر از طریق مشتری به شما منتقل خواهد شد. مهم اینجا است که هرگز نباید اجازه دهید در ارائه ارزش به مشتری از رقیب خود عقب بمانید. 

5. در کمین فرصت‌های جدید در کسب‌وکارخود باشید. حضور در بازار گوشه به معنای عدم امکان برای توسعه یا راه‌هایی برای بهبود آنچه ارائه می‌کنید، نیست. این بسیار مهم است که به دنبال فرصت‌هایی برای بهبود روش‌های تولید(یا خدمت) و تعریف اهداف جدید در بازار جذاب اما محدود خود باشید. 

6. به صدای مشتریان خود گوش دهید(واقعا صدای آنها را بشنوید!).ممکن است گمان کنید هیچ کس بهتر از شما درباره کسب‌وکارتان آگاهی ندارد، اما شما در اشتباه هستید مشتریان در این باره از شما آگاهی بهتری دارند! 

در بازاریابی گوشه به خوبی به مشتریان خود گوش فرا دهید. حتی بهترین بازارهای گوشه در صورت عدم توجه به صدای مشتری ممکن است با شکست مواجه شوند. نگران اینکه چه چیزی از مشتری باید بپرسید نباشید، چرا که آنها خود همه چیز را به شما خواهند گفت! اگر به عنوان یک فعال در بازار گوشه هنوز از شبکه‌های اجتماعی برای شنیدن صدای مشتریان استفاده نمی‌کنید، همین امروز در این باره اقدام کنید. یادتان باشد در بازاریابی گوشه نیاز به گوش دادن با دقت به صدای مشتری و اقدام برای اصلاح در اولین فرصت دارید. 
  
شما هم می‌توانید پرسش‌های مدیریتی خود را برای ما به آدرس ایمیل modiran@den.ir ارسال فرمایید و پاسخ متخصصان این حوزه را در همین ستون(کافه سوال) بخوانید.

نویسنده: سید محمد اعظمی‌نژاد
رئیس کمیته آموزش و پژوهش انجمن مدیریت ایران




 
نظر سنجی
به نظر شما نقش هریک از ما برای بهبود کیفیت زندگی خود در کشور چقدر است؟





دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

Instagram